រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ
ក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងរៀនពីរបៀបចាក់សោ “ផ្ទះឌីជីថល” របស់អ្នកឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ថ្ងៃនេះ យើងចាប់ផ្តើមពីកំហុសឆ្គងដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជាតែងតែធ្វើ គឺការបង្កើតលេខសម្ងាត់ (Password)។
១. ហានិភ័យ៖ កម្មវិធីទាយលេខសម្ងាត់រាប់លានដងក្នុង ១ វិនាទី
មនុស្សជាច្រើនគិតថា៖ “ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកមាន ឬជាអ្នកធំឯណា គ្មានអ្នកណាមកអង្គុយទាយលេខសម្ងាត់ខ្ញុំទេ!”
ការពិតគឺ ហេគឃ័រ (Hackers) មិនមែនអង្គុយទាយលេខសម្ងាត់របស់អ្នកដោយផ្ទាល់ដៃឡើយ។ ពួកគេប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ (Brute Force Attack) ដែលអាចទាយពាក្យរាប់លានបន្សំក្នុងមួយវិនាទី។
កម្មវិធីទាំងនោះមានប្រមូលផ្តុំទៅដោយពាក្យទូទៅដែលមនុស្សនិយមប្រើ។ ប្រសិនបើលេខសម្ងាត់របស់អ្នកមានទម្រង់ដូចខាងក្រោម កម្មវិធីកុំព្យូទ័រអាចទាយត្រូវក្នុងរយៈពេលតិចជាង ១ វិនាទី៖
- ឈ្មោះ + ឆ្នាំកំណើត៖ dara1995, sokha1980
- ឈ្មោះ + លេខសំណាង៖ piseth168, kanha999
- លេខទូរស័ព្ទ ឬលេខរៀង៖ 012345678, password1234
- ព័ត៌មានទូទៅលើ Facebook៖ ឈ្មោះកូន ឈ្មោះសត្វចិញ្ចឹម ឬឈ្មោះកន្លែងធ្វើការ។
២. ដំណោះស្រាយ៖ ច្បាប់នៃការបង្កើតលេខសម្ងាត់រឹងមាំ
កាលពីមុន គេប្រាប់អ្នកឱ្យបង្កើតលេខសម្ងាត់ស្មុគស្មាញ ដែលមានទាំងអក្សរធំ អក្សរតូច លេខ និងសញ្ញា (ឧទាហរណ៍៖ p@$5W0rD!)។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ អ្នកជំនាញសន្តិសុខសាយប័របានរកឃើញថា លេខសម្ងាត់បែបនេះ ពិបាកសម្រាប់មនុស្សក្នុងការចងចាំ ប៉ុន្តែបែរជាងាយស្រួលសម្រាប់កុំព្យូទ័រក្នុងការទាយទៅវិញ។
ច្បាប់មាសថ្មី គឺ “ប្រវែងវែង សំខាន់ជាងភាពស្មុគស្មាញ” (Length over Complexity)៖
- លេខសម្ងាត់គួរតែមានប្រវែងយ៉ាងតិច ១២ ទៅ ១៥ តួអក្សរ។
- ជៀសវាងការប្រើពាក្យតែមួយម៉ាត់ (Single word) ទោះបីជាបន្ថែមលេខពីក្រោយក៏ដោយ។
- ប្រើពាក្យជាច្រើនដែលគ្មានអត្ថន័យទាក់ទងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ coffeebicyclemoon មានសុវត្ថិភាព និងងាយចាំជាង Dara@1990!)។
៣. សកម្មភាពសម្រាប់អ្នក (Action Item)៖
សូមពិនិត្យមើលគណនីដែលសំខាន់ជាងគេបំផុតរបស់អ្នក (ឧទាហរណ៍៖ គណនី Gmail, Facebook ឬ Apple ID)។ ប្រសិនបើលេខសម្ងាត់នោះមានជាប់ឈ្មោះរបស់អ្នក ឆ្នាំកំណើត ឬមានប្រវែងខ្លីជាង ៨ តួអក្សរ សូមចូលទៅផ្លាស់ប្តូរវាជាបន្ទាន់។
💬 សំណួរសម្រាប់អ្នក៖
តើអ្នកនៅតែប្រើលេខសម្ងាត់ដែលមានថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំកំណើតរបស់អ្នកនៅឡើយមែនទេ? កុំបារម្ភ! នៅអត្ថបទបន្ទាប់ យើងនឹងបង្ហាញអ្នកពីវិធីសាស្ត្របង្កើតលេខសម្ងាត់ដែលងាយចាំបំផុត តែហេគឃ័រទាយមិនត្រូវទាល់តែសោះ។
រង់ចាំតាមដាន អត្ថបទទី ១២ ដែលយើងនឹងរៀនអំពី “ការប្រើប្រាស់ឃ្លាសម្ងាត់ (Passphrases)” ជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុតជំនួសឱ្យលេខសម្ងាត់ (Passwords) ធម្មតា។