Security Tips
-
អត្ថបទទី ១៨៖ តើមាន App ប៉ុន្មានកំពុងលាក់ខ្លួនក្នុងគណនី Facebook/Google របស់អ្នក?
នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយអំពី Backup Codes ឬ Recovery Codes ដែលជាកូនសោបម្រុងសម្រាប់សង្គ្រោះគណនី នៅពេលអ្នកបាត់ទូរស័ព្ទ ឬមិនអាចទទួលលេខកូដ 2FA បាន។ បន្ទាប់ពីអ្នកមានវិធីសង្គ្រោះគណនីរួចហើយ អត្ថបទនេះយើងនឹងបន្តទៅមើលចំណុចមួយទៀត ដែលមនុស្សជាច្រើនប្រើរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ពីហានិភ័យរបស់វា នោះគឺការចុចប៊ូតុង “Log in with Facebook” ឬ “Log in with Google”។ វាមើលទៅងាយស្រួល…
Read More » -
អត្ថបទទី ១៧: លេខកូដ 2FA បាត់ គណនីអ្នកអាចជាប់សោជារៀងរហូត
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម ឥឡូវនេះ គណនីរបស់អ្នកមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ហើយ ព្រោះអ្នកបានបើកមុខងារផ្ទៀងផ្ទាត់ ២ ជំហាន (2FA) ដើម្បីការពារពីហេគឃ័រ។ ប៉ុន្តែ តើអ្នកធ្លាប់គិតទេថា បើថ្ងៃណាមួយអ្នកធ្វើឱ្យទូរស័ព្ទធ្លាក់ចូលទឹក ឬខូចបើកលែងចេញ? តើអ្នកនឹងយកលេខកូដ ៦ ខ្ទង់មកពីណាដើម្បី Log In ចូល Facebook ឬ Gmail របស់អ្នកវិញ នៅពេលទិញទូរស័ព្ទថ្មី? ១. ហានិភ័យ៖ ប្រព័ន្ធការពារអាចចាក់សោអ្នកនៅខាងក្រៅ នៅពេលអ្នកបើក…
Read More » -
អត្ថបទទី១៦: កុំកត់ Password ក្នុង Notes… បើមិនចង់ឱ្យគេចូលគណនីអ្នកងាយៗ
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យមមកដល់អត្ថបទទី ១៦ នេះ អ្នកប្រហែលជាដឹងហើយថា អ្នកគួរបង្កើត “ឃ្លាសម្ងាត់ (Passphrase)” វែងៗ និងប្រើលេខសម្ងាត់ខុសៗគ្នាសម្រាប់គ្រប់គណនីទាំងអស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យពីការត្រូវបានគេហេគ។ ប៉ុន្តែសំណួរធំគឺ៖ បើខ្ញុំមានគណនី ២០ ឬ ៣០ តើធ្វើដូចម្តេចទើបអាចចាំលេខសម្ងាត់ទាំងអស់បាន? ចម្លើយគឺ៖ អ្នកមិនចាំបាច់ចាំវាទាំងអស់ទេ!សូមទុកភារកិច្ចនេះឱ្យ “កម្មវិធីគ្រប់គ្រងលេខសម្ងាត់ (Password Manager)” ជាអ្នកចងចាំជំនួសអ្នក។ ១. បញ្ហា៖…
Read More » -
អត្ថបទទី ១៥៖ លេខកូដតាម SMS ទល់នឹង Authenticator App – តើមួយណាមានសុវត្ថិភាពជាង?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម មុននឹងអានអត្ថបទនេះ អ្នកគួរតែអាន អត្ថបទទី ១៤ ជាមុនសិន ព្រោះអត្ថបទមុនបានពន្យល់អំពីមូលដ្ឋាននៃការបើក ការផ្ទៀងផ្ទាត់ ២ ជំហាន (2FA) ដោយប្រើលេខកូដ ៦ ខ្ទង់តាមសារ SMS។ ការប្រើ SMS សម្រាប់ 2FA…
Read More » -
អត្ថបទទី ១៤៖ ចោរស្គាល់ Password របស់អ្នកហើយ… តែហេតុអ្វីនៅតែ Login មិនបាន?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ សំខាន់បំផុត (ត្រូវតែដឹង) ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ អ្នកបានរៀនពីរបៀបបង្កើតលេខសម្ងាត់ដ៏រឹងមាំ។ ប៉ុន្តែ ចុះយ៉ាងវានឹងទៅជាយ៉ាងណាបើថ្ងៃណាមួយ អ្នកចៃដន្យចាញ់បោកគេ ហើយលង់ខ្លួនវាយបញ្ចូលលេខសម្ងាត់នោះទៅក្នុងវេបសាយក្លែងក្លាយ? តើមានវិធីអ្វីអាចរារាំងហេគឃ័រ (Hacker) កុំឱ្យចូលក្នុងគណនីរបស់អ្នកបាន ទោះបីជាពួកគេដឹងលេខសម្ងាត់របស់អ្នកហើយក៏ដោយ? ចម្លើយគឺ ” ការផ្ទៀងផ្ទាត់លក្ខខណ្ឌចូលគណនី ២ ជាន់ ” (Two-Factor Authentication ឬហៅកាត់ថា 2FA)។ ១. បញ្ហា៖ ផ្ទះដែលមានសោតែមួយជាន់ ប្រសិនបើគណនី Facebook ឬ Telegram របស់អ្នក…
Read More » -
អត្ថបទទី ១៣៖ គ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើលេខសម្ងាត់ដដែលៗ (Password Reuse) សោមួយចាក់បានគ្រប់ទ្វារទាំងអស់ ពេលបាត់សោ គឺរលាយទាំងផ្ទះតែម្តង!
⏱️ រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិត៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ កាលពីអត្ថបទមុន អ្នកបានរៀនពីរបៀបបង្កើត “ឃ្លាសម្ងាត់ (Passphrase)” ដ៏រឹងមាំ ដែលហេគឃ័រមិនអាចទាយបាន។ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាលេខសម្ងាត់របស់អ្នកខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏វានឹងគ្មានន័យទាល់តែសោះ ប្រសិនបើអ្នកប្រព្រឹត្តកំហុសដ៏ធំមួយនេះ គឺការប្រើប្រាស់លេខសម្ងាត់ “តែមួយ” សម្រាប់គ្រប់គណនីទាំងអស់! ១. ហានិភ័យ៖ យុទ្ធសាស្ត្រ…
Read More » -
អត្ថបទទី ១២៖ ល្បិចលេខសម្ងាត់ ដែលអ្នកជំនាញសន្តិសុខប្រើ តែមិនសូវប្រាប់គេ
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅក្នុង អត្ថបទទី ១១ យើងបានដឹងហើយថា លេខសម្ងាត់ខ្លីៗ ឬមានជាប់ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត គឺងាយនឹងត្រូវហេគឃ័រលួចបានណាស់។ ប៉ុន្តែ តើត្រូវបង្កើតលេខសម្ងាត់បែបណាដែលសុវត្ថិភាពផង និងងាយចាំផង? ចម្លើយគឺ៖ ឈប់ប្រើ “ពាក្យសម្ងាត់ (Passwords)” ដែលស្មុគស្មាញ ហើយងាកមកប្រើ “ឃ្លាសម្ងាត់…
Read More » -
អត្ថបទទី ១១៖ កុំប្រើ Password បែបនេះ បើអ្នកមិនចង់បាត់គណនី
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ ក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងរៀនពីរបៀបចាក់សោ “ផ្ទះឌីជីថល” របស់អ្នកឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ថ្ងៃនេះ យើងចាប់ផ្តើមពីកំហុសឆ្គងដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជាតែងតែធ្វើ គឺការបង្កើតលេខសម្ងាត់ (Password)។ ១. ហានិភ័យ៖ កម្មវិធីទាយលេខសម្ងាត់រាប់លានដងក្នុង ១ វិនាទី មនុស្សជាច្រើនគិតថា៖ “ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកមាន ឬជាអ្នកធំឯណា…
Read More » -
អត្ថបទទី ១០៖ បើចោរលួចទូរស័ព្ទអ្នក… អ្នកអាចលុបទិន្នន័យពីចម្ងាយបាន!
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅក្នុង អត្ថបទទី ៩ យើងបាននិយាយពីជំហានបន្ទាន់ដែលត្រូវធ្វើនៅពេលចោរឆក់ទូរស័ព្ទ។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងរៀបចំ “សន្លឹកបៀរចុងក្រោយ”ទុកជាមុន នោះគឺការបើកមុខងារតាមដាន និងគ្រប់គ្រងទូរស័ព្ទពីចម្ងាយ (Find My Device)។ ១. ហានិភ័យ៖ ពេលបាត់ទូរស័ព្ទហើយ…
Read More » -
អត្ថបទទី ៩៖ ត្រឹមតែ ៣០ នាទី! បើទូរស័ព្ទអ្នកត្រូវចោរឆក់ លុយក្នុងគណនីធនាគារអាចបាត់អស់ — នេះជាអ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើភ្លាមៗ!
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ ប៉ុន្មានអត្ថបទមកនេះ យើងបានផ្តោតលើការការពារទូរស័ព្ទពីហេគឃ័រ (Hacker) នៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ ប៉ុន្តែ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងនិយាយពីការគំរាមកំហែងនៅក្នុងពិភពពិត គឺ ចោរឆក់ និងការបាត់ទូរស័ព្ទដោយចៃដន្យ។ ស្រមៃមើលថា នៅពេលអ្នកកំពុងជិះកង់បី (Tuk-Tuk) ហើយឆែកមើលផែនទី…
Read More » -
អត្ថបទទី ៨៖ កុំបើក Bluetooth ចោល! សញ្ញាតូចមួយនេះអាចនាំហេគឃ័រមកក្បែរអ្នក
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ កន្លងមក យើងបានចាក់សោប្រព័ន្ធ Wi-Fi និងការដំឡើងកម្មវិធីរួចរាល់ហើយ។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងក្រឡេកមើលប្រព័ន្ធតភ្ជាប់ឥតខ្សែមួយទៀត ដែលអ្នកប្រហែលជាកំពុងបើកចោលនៅពេលនេះ នោះគឺ Bluetooth។ មនុស្សជាច្រើនតែងតែបើក Bluetooth ចោលរហូត ដើម្បីងាយស្រួលភ្ជាប់ជាមួយកាស (AirPods)…
Read More » -
អត្ថបទទី ៧៖ ប្រយ័ត្ន! ទូរស័ព្ទអ្នកអាចភ្ជាប់ WiFi គេ auto – ការពារទូរស័ព្ទកុំឱ្យរត់ចូលអន្ទាក់ដោយមិនដឹងខ្លួន!
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ កាលពីអត្ថបទទី ៦ អ្នកបានដឹងពីហានិភ័យនៃការប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ។ ហើយថ្ងៃនេះ យើងនឹងដោះស្រាយបញ្ហាមួយទៀតដែលទូរស័ព្ទរបស់អ្នកតែងតែលួចធ្វើដោយស្ងាត់ៗ គឺការរត់ទៅភ្ជាប់ Wi-Fi ដោយខ្លួនឯង។ 🛑 ហានិភ័យ៖ អន្ទាក់ “Wi-Fi…
Read More » -
អត្ថបទទី ៦៖ គ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើប្រាស់ (Public Wi-Fi Risks) – កុំវេរលុយ ឬឆែកគណនីធនាគារតាមសេវាអ៊ីនធឺណិតហាងកាហ្វេ!
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅក្នុង អត្ថបទទី ៥ យើងបានរៀនពីរបៀបបង្ការការពារប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទតាមរយៈការអាប់ដេត (Update)។ ហើយថ្ងៃនេះ យើងនឹងនិយាយអំពីផ្លូវដែលអ្នកប្រើប្រាស់ដើម្បីភ្ជាប់ទៅកាន់ពិភពខាងក្រៅ នោះគឺការប្រើប្រាស់ Wi-Fi សាធារណៈ (Public Wi-Fi)។ តើអ្នកធ្លាប់អង្គុយក្នុងហាងកាហ្វេ ឬផ្សារទំនើប…
Read More » -
អត្ថបទទី ៥៖ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទូរស័ព្ទ (Software Updates) – ហេតុអ្វីការព្រងើយកន្តើយនឹងសារ “System Update” ជារឿងគ្រោះថ្នាក់?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ កាលពីអត្ថបទទី ៤ យើងបាននិយាយពីការទប់ស្កាត់មិនឱ្យមេរោគចូលតាមរយៈការដំឡើងកម្មវិធី។ ហើយថ្ងៃនេះ យើងនឹងមកនិយាយអំពី “វ៉ាក់សាំង” ការពារមេរោគដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតសម្រាប់ទូរស័ព្ទរបស់អ្នក។ តើអ្នកធ្លាប់ឃើញសារលោតរំលឹក “Software Update” (សូមធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រព័ន្ធ) ហើយអ្នកចុចលើពាក្យ “Remind Me Later” (រំលឹកខ្ញុំពេលក្រោយ) ម្តងហើយម្តងទៀត រាប់សប្តាហ៍ ឬរាប់ខែដែរឬទេ? ការធ្វើបែបនេះ គឺអ្នកកំពុងតែបើកទ្វារឱ្យជនខិលខូចចូលមកយ៉ាងងាយស្រួល។ 🛑 ហានិភ័យ៖ ហេតុអ្វីការមិន Update…
Read More » -
អត្ថបទទី ៤៖ គ្រោះថ្នាក់នៃការដំឡើងកម្មវិធីក្រៅប្រព័ន្ធ (APKs) – កុំប្រថុយទាញយកកម្មវិធីពីប្រភពមិនច្បាស់លាស់!
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ កាលពីអត្ថបទមុនអ្នកបានរៀនពីរបៀបបិទសិទ្ធិកម្មវិធីដែលគួរឱ្យសង្ស័យរួចមកហើយ។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងឈានទៅដល់ចំណុចមួយទៀតដែលសំខាន់បំផុត នោះគឺ “ប្រភព” ដែលអ្នកទាញយកកម្មវិធី (Apps) ទាំងនោះមកដំឡើង។ តើអ្នកធ្លាប់ឃើញគេផ្ញើលីង (Link) តាម Telegram ឬ Facebook ឱ្យទាញយកកម្មវិធីដើម្បីទទួលបានរង្វាន់ ឬមើលរឿងភាគឥតគិតថ្លៃដែរឬទេ? នេះហើយជាអន្ទាក់! 🛑 ហានិភ័យ៖ អ្វីទៅជាការដំឡើងកម្មវិធីក្រៅប្រព័ន្ធ (APK)? ជាទូទៅ អ្នកគួរតែទាញយកកម្មវិធីពីកន្លែងផ្លូវការដូចជា Google Play Store…
Read More »
