CyberTips
-
General
អត្ថបទទី ៣២៖ វិធីពិនិត្យ URL ក្លែងក្លាយ និងការពារខ្លួនពី Phishing Links
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយពី ច្បាប់ ១០ វិនាទី ដើម្បីទប់ស្មារតីកុំឱ្យភ័យ រំភើប ឬប្រញាប់ពេក មុននឹងចុចលើ Link ឬឆ្លើយតបសារចម្លែកៗ។ អត្ថបទនេះ យើងនឹងហ្វឹកហាត់ភ្នែករបស់អ្នកឱ្យពូកែសង្កេតមើល Link ក្លែងក្លាយ (Fake Links) មុននឹងចុច។ ព្រោះក្នុងការឆបោកជាច្រើន ចោរមិនចាំបាច់…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ៣១៖ បើកឆាកប្រធានបទថ្មី – ស្គាល់ពីសិល្បៈនៃការបញ្ឆោត (Phishing) និងយុទ្ធសាស្ត្រនុយទំពក់
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ ក្នុងអត្ថបទមុនៗ យើងបានកសាង ជញ្ជាំងបច្ចេកវិទ្យា យ៉ាងរឹងមាំ ដូចជា ការប្រើលេខសម្ងាត់វែងៗ ការបើក 2FA ការការពារ Telegram និង Facebook ការប្រុងប្រយ័ត្នពេលប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ និងការប្រើ VPN ដើម្បីបន្ថែមសុវត្ថិភាព។ ប៉ុន្តែជនខិលខូចឆ្លាតណាស់។ នៅពេលពួកគេមិនអាចទម្លាយជញ្ជាំងបច្ចេកវិទ្យាបាន…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ៣០៖ Wi-Fi Free អាចគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែបើប្រើ VPN អាចជួយបន្ថែមខែលការពារបាន
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម ទៅ ខ្ពស់ នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃ Wi-Fi សាធារណៈ។ យើងបានដឹងថា ការប្រើ Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃនៅហាងកាហ្វេ សណ្ឋាគារ ឬព្រលានយន្តហោះ អាចបង្កហានិភ័យដល់ទិន្នន័យរបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែចុះបើអ្នកមានភាពចាំបាច់ត្រូវប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ ហើយមិនមាន…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២៧៖ កូនៗចូលចិត្តលេង TikTok និង Instagram មែនទេ? អាណាព្យាបាលគួរចេះឆែក Privacy ទាំងនេះ មុនពេលយឺត
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយពីគ្រោះថ្នាក់នៃការចែករំលែកព័ត៌មានលើសលប់នៅលើបណ្តាញសង្គម។ អត្ថបទនេះ យើងនឹងបន្តមកមើលកម្មវិធីដែលយុវវ័យនិយមប្រើខ្លាំង គឺ TikTok និង Instagram។ កម្មវិធីទាំងនេះអាចប្រើសម្រាប់កម្សាន្ត រៀន និងចែករំលែកភាពច្នៃប្រឌិត។ ប៉ុន្តែបើគណនីបើកជា Public ពេក វាអាចធ្វើឱ្យជនចម្លែកមើលឃើញវីដេអូ រូបថត Comment និងផ្ញើសារមកកូនៗ ឬយុវវ័យបានងាយ។…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២៦៖ ប្រយ័ត្ន! រូបថតមួយសន្លឹក អាចប្រាប់ចោរថាអ្នកកំពុងនៅទីណា
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបានរៀនពីរបៀបរាយការណ៍ និងកម្ចាត់គណនី Facebook ក្លែងក្លាយ។ ប៉ុន្តែមានសំណួរមួយគួរឱ្យគិត៖ តើហេតុអ្វីជនខិលខូចខ្លះដឹងពីទីតាំង ការធ្វើដំណើរ ឬព័ត៌មានគ្រួសាររបស់អ្នកច្បាស់ម្ល៉េះ? ចម្លើយមួយអាចមកពីទម្លាប់ ចែករំលែកព័ត៌មានលើសលប់ (Oversharing) នៅលើបណ្តាញសង្គម។ យើងចូលចិត្តបង្ហោះរូបភាព និងចែករំលែកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែព័ត៌មានខ្លះ បើបង្ហោះខុសពេល ឬមិនបិទបាំងឱ្យត្រឹមត្រូវ…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២៥៖ តើត្រូវធ្វើដូចម្តេច បើមានគេយករូបអ្នកទៅបង្កើត Facebook ក្លែងក្លាយ?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបានរៀនពីរបៀបលាក់បញ្ជីមិត្តភក្តិនៅលើ Facebook ដើម្បីកុំឱ្យជនខិលខូចយកវាទៅប្រើបោកប្រាស់មិត្តភក្តិរបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែចុះបើមាននរណាម្នាក់យករូបថត និងឈ្មោះរបស់អ្នកទៅបង្កើត Facebook ថ្មីរួចហើយ? តើអ្នកគួរធ្វើអ្វី? ១. ហានិភ័យ៖ ល្បិច “Facebook ចាស់ចូលលែងកើត សុំ Add…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២៤៖ Facebook Privacy Checkup – កុំបណ្តោយឱ្យជនខិលខូចស្គាល់អ្នកច្បាស់ជាងខ្លួនឯង
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបានរៀនពីរបៀបឆែក Active Sessions នៅលើ Telegram ដើម្បីដឹងថា មានឧបករណ៍ចម្លែកកំពុងភ្ជាប់ជាមួយគណនីរបស់អ្នកឬអត់។ អត្ថបទនេះ យើងនឹងងាកមកមើល Facebook វិញម្តង។ Facebook គឺជាកន្លែងដែលមនុស្សជាច្រើនចែករំលែកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ រូបថត ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន និងទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តភក្តិ។ ប៉ុន្តែបើអ្នកបើកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនជាសាធារណៈពេក វាអាចក្លាយជាអាវុធឱ្យជនខិលខូចយកទៅប្រើប្រឆាំងនឹងអ្នក និងមិត្តភក្តិរបស់អ្នក។…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២៣៖ Active Sessions – តើមានគេលួចអានសារ Telegram អ្នកដោយស្ងាត់ៗឬទេ?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបានរៀនពីការបើក Two-Step Verification ដើម្បីបន្ថែមសោទី២ ការពារ Telegram មិនឱ្យគេចូលបានងាយៗ។ ប៉ុន្តែមានសំណួរមួយដែលអ្នកមិនគួរមើលរំលង៖ចុះបើមាននរណាម្នាក់បាន Log in ចូល Telegram របស់អ្នកតាំងពីយូរមក ហើយពេលនេះកំពុងលួចអានសាររបស់អ្នកដោយស្ងាត់ៗ? ១. ហានិភ័យ៖ ឧបករណ៍ចម្លែកកំពុងភ្ជាប់…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២២៖ Two-Step Verification – សោទី២ ការពារ Telegram ទោះបាត់ស៊ីមកាតក៏ដោយ
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ សំខាន់បំផុត នៅអត្ថបទមុន យើងបានរៀនពីរបៀបលាក់លេខទូរស័ព្ទនៅលើ Telegram ដើម្បីកុំឱ្យជនខិលខូចមើលឃើញលេខរបស់អ្នកក្នុង Group។ អត្ថបទនេះ យើងនឹងបន្តទៅមុខងារសំខាន់មួយទៀត គឺ Two-Step Verification។ មុខងារនេះប្រៀបដូចជា សោទី២ សម្រាប់ការពារ Telegram របស់អ្នក។ ទោះបីជាមាននរណាម្នាក់លួចបានស៊ីមកាត ឬលេខកូដ SMS របស់អ្នក…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២១៖ ឯកជនភាព Telegram – លាក់លេខទូរស័ព្ទរបស់អ្នកពីជនខិលខូចក្នុង Group
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទីកម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយអំពីការសម្អាតគណនីចាស់ៗដែលលែងប្រើ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យពី “គណនីខ្មោច”។ ចាប់ពីអត្ថបទនេះ យើងនឹង ផ្តោតលើ ការការពារ Telegram និងបណ្តាញសង្គម។ បច្ចុប្បន្ន Telegram ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនសម្រាប់ការងារ ការសិក្សា ការទិញលក់ និងការទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែមានរឿងមួយដែលមនុស្សជាច្រើនមើលរំលង…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ២០៖ បើមិនប្រើ សូមលុបចោល មុនពេលវាក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម កាលពីអត្ថបទមុនយើងបានរៀនពីការពារគណនីសំខាន់ៗ ដូចជា លេខសម្ងាត់, 2FA, Backup Codes និងការឆែក Data Leaks។ ប៉ុន្តែមានរឿងមួយដែលមនុស្សជាច្រើនភ្លេចគិត គឺ គណនីចាស់ៗដែលលែងប្រើ។ គណនីដែលអ្នកធ្លាប់បង្កើតកាលពី ៥ ឬ ១០…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ១៩៖ ការត្រួតពិនិត្យការលេចធ្លាយទិន្នន័យ (Data Leaks) – តើលេខសម្ងាត់ និងអ៊ីមែលរបស់អ្នក ធ្លាប់ត្រូវគេលួចបង្ហោះលក់នៅលើអ៊ីនធឺណិតដែរឬទេ?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម នៅអត្ថបទទី ១៨ យើងបាននិយាយអំពីហានិភ័យនៃការចុចប៊ូតុង “Log in with Facebook” ឬ “Log in with Google” ដែលអាចធ្វើឱ្យកម្មវិធី និងវេបសាយផ្សេងៗភ្ជាប់ជាមួយគណនីមេរបស់អ្នកដោយមិនដឹងខ្លួន។ បន្ទាប់ពីអ្នកបានរៀនពីរបៀបពិនិត្យ និងលុបកម្មវិធីចាស់ៗដែលនៅតែភ្ជាប់ជាមួយគណនីរបស់អ្នកហើយ អត្ថបទនេះយើងនឹងបន្តទៅមើលបញ្ហាធំមួយទៀត៖ តើអ៊ីមែល លេខទូរស័ព្ទ ឬលេខសម្ងាត់របស់អ្នក…
Read More » -
General
អត្ថបទទី១៦: កុំកត់ Password ក្នុង Notes… បើមិនចង់ឱ្យគេចូលគណនីអ្នកងាយៗ
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យមមកដល់អត្ថបទទី ១៦ នេះ អ្នកប្រហែលជាដឹងហើយថា អ្នកគួរបង្កើត “ឃ្លាសម្ងាត់ (Passphrase)” វែងៗ និងប្រើលេខសម្ងាត់ខុសៗគ្នាសម្រាប់គ្រប់គណនីទាំងអស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យពីការត្រូវបានគេហេគ។ ប៉ុន្តែសំណួរធំគឺ៖ បើខ្ញុំមានគណនី ២០ ឬ ៣០ តើធ្វើដូចម្តេចទើបអាចចាំលេខសម្ងាត់ទាំងអស់បាន? ចម្លើយគឺ៖ អ្នកមិនចាំបាច់ចាំវាទាំងអស់ទេ!សូមទុកភារកិច្ចនេះឱ្យ “កម្មវិធីគ្រប់គ្រងលេខសម្ងាត់ (Password Manager)” ជាអ្នកចងចាំជំនួសអ្នក។ ១. បញ្ហា៖…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ១៥៖ លេខកូដតាម SMS ទល់នឹង Authenticator App – តើមួយណាមានសុវត្ថិភាពជាង?
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម មុននឹងអានអត្ថបទនេះ អ្នកគួរតែអាន អត្ថបទទី ១៤ ជាមុនសិន ព្រោះអត្ថបទមុនបានពន្យល់អំពីមូលដ្ឋាននៃការបើក ការផ្ទៀងផ្ទាត់ ២ ជំហាន (2FA) ដោយប្រើលេខកូដ ៦ ខ្ទង់តាមសារ SMS។ ការប្រើ SMS សម្រាប់ 2FA…
Read More » -
General
អត្ថបទទី ១១៖ កុំប្រើ Password បែបនេះ បើអ្នកមិនចង់បាត់គណនី
រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ ក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងរៀនពីរបៀបចាក់សោ “ផ្ទះឌីជីថល” របស់អ្នកឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ថ្ងៃនេះ យើងចាប់ផ្តើមពីកំហុសឆ្គងដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជាតែងតែធ្វើ គឺការបង្កើតលេខសម្ងាត់ (Password)។ ១. ហានិភ័យ៖ កម្មវិធីទាយលេខសម្ងាត់រាប់លានដងក្នុង ១ វិនាទី មនុស្សជាច្រើនគិតថា៖ “ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកមាន ឬជាអ្នកធំឯណា…
Read More »
