អត្ថបទទី ៤៦៖ ល្បិចឆបោក “សុំឱ្យជួយចុច Vote” (The “Help Me Vote” Scam)

រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី
កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ

មិត្តភក្តិឆាតមកសុំឱ្យជួយចុច Vote ហើយសុំលេខកូដ SMS? កុំផ្ញើឱ្យសោះ! វាអាចជាល្បិចលួចគណនី។

នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយពី ការគំរាមទារប្រាក់តាមវីដេអូខល (Sextortion) ដែលជនខិលខូចប្រើការថតអេក្រង់ ដើម្បីគំរាមទារប្រាក់ពីជនរងគ្រោះ។

អត្ថបទនេះ យើងនឹងបន្តមកស្គាល់ល្បិចមួយទៀត ដែលមើលទៅសាមញ្ញ ប៉ុន្តែអាចធ្វើឱ្យអ្នកបាត់គណនី Telegram ឬ Facebook បានយ៉ាងលឿន។ ល្បិចនេះគេហៅថា The “Help Me Vote” Scam ឬល្បិចឆបោកដោយសុំឱ្យជួយចុច Vote។

និយាយឱ្យងាយយល់៖ ចោរប្រើគណនីមិត្តភក្តិដែលត្រូវបានហេគរួច ឆាតមកសុំឱ្យអ្នកជួយ Vote ហើយបោកសុំលេខ OTP ដើម្បីចូលគណនីរបស់អ្នក។

១. ហានិភ័យ៖ សុំ Vote តែគោលដៅពិតគឺសុំ OTP

ល្បិចនេះច្រើនចាប់ផ្តើមពីគណនីមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិ ឬមនុស្សដែលអ្នកស្គាល់។ ពេលឃើញសារមកពីមនុស្សស្គាល់ យើងភាគច្រើនមិនសូវសង្ស័យទេ ហើយងាយជួយតាមសំណើរបស់គាត់។

សារបោកប្រាស់អាចសរសេរបែបនេះ៖

“សម្លាញ់ ជួយ Vote ឱ្យខ្ញុំមួយបានអត់?”
“ខ្ញុំកំពុងប្រកួតថតរូប ជួយចុចឱ្យខ្ញុំបន្តិច”
“បន្តិចទៀតមានលេខកូដ SMS ចូលទៅលេខឯង ជួយថតផ្ញើមកខ្ញុំផង”
“លេខកូដនោះគ្រាន់តែសម្រាប់បញ្ជាក់ការ Vote ទេ”

តាមពិត លេខកូដដែលផ្ញើចូលទូរស័ព្ទអ្នក មិនមែនជាលេខកូដសម្រាប់ Vote ទេ។ វាអាចជា OTP (One-Time Password) សម្រាប់ចូលគណនី Telegram, Facebook ឬគណនីផ្សេងទៀតរបស់អ្នក។

ពេលអ្នកថតអេក្រង់ ឬផ្ញើលេខកូដនោះឱ្យគេ ជនខិលខូចអាចប្រើវាចូលគណនីរបស់អ្នកភ្លាមៗ។ បន្ទាប់មក ពួកគេអាចប្តូរព័ត៌មានសុវត្ថិភាព ទាត់អ្នកចេញពីគណនី ហើយប្រើគណនីអ្នកទៅបោកមិត្តភក្តិអ្នកបន្តទៀត។

ចំណុចគ្រោះថ្នាក់គឺ ល្បិចនេះប្រើ មនោសញ្ចេតនាមិត្តភាព។ ព្រោះយើងគិតថា “មិត្តភក្តិសុំជួយតិចតួច” ទើបយើងអាចភ្លេចថា លេខកូដ OTP គឺជាសោរចូលគណនី។

២. ដំណោះស្រាយ៖ OTP គឺជាសោរផ្ទះ កុំចែករំលែកឱ្យអ្នកណាម្នាក់

សូមចាំថា OTP, Login Code, Verification Code ឬលេខកូដដែលផ្ញើចូល SMS និង App របស់អ្នក គឺជាព័ត៌មានសម្ងាត់។ វាមិនគួរផ្ញើឱ្យអ្នកណាម្នាក់ឡើយ ទោះបីជាគេអះអាងថាជាមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិ ឬអ្នកធ្វើការជាមួយអ្នកក៏ដោយ។

មុននឹងផ្ញើអ្វីមួយ សូមអានសារកូដនោះឱ្យចប់សិន។ សារ Login Code ភាគច្រើនតែងមានពាក្យព្រមានដូចជា “Do not share this code with anyone” ដែលមានន័យថា កុំចែករំលែកលេខកូដនេះឱ្យអ្នកណាម្នាក់។

បើមានមិត្តភក្តិឆាតមកសុំលេខកូដ សូមកុំផ្ញើ។ សូមខលទៅលេខទូរស័ព្ទពិតរបស់គាត់ ដើម្បីសួរបញ្ជាក់។ កុំខលតាមគណនី Telegram ឬ Facebook ដែលកំពុងឆាតមក ព្រោះគណនីនោះអាចកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចោរ។

បន្ថែមពីនេះ សូមបើក Two-Step Verification / Cloud Password លើ Telegram និងបើក Two-Factor Authentication (2FA)លើ Facebook។ វាជាជំហានសុវត្ថិភាពទីពីរ ដែលអាចជួយការពារគណនីរបស់អ្នក ទោះបីមាននរណាម្នាក់បាន OTP របស់អ្នកក៏ដោយ។

ច្បាប់ងាយចាំ៖ លេខ OTP គឺដូចសោរផ្ទះ។ មិត្តពិតមិនគួរសុំសោរផ្ទះអ្នកទេ។

សកម្មភាពប្រចាំអត្ថបទ

ថ្ងៃនេះ សូមចូលទៅពិនិត្យគណនី Telegram និង Facebook របស់អ្នកថា បានបើក Two-Step Verification / 2FA រួចហើយឬនៅ។

បើមិនទាន់បើក សូមបើកភ្លាមៗ។ សម្រាប់ Telegram អ្នកអាចចូលទៅកាន់ Settings > Privacy and Security > Two-Step Verification ហើយបង្កើត Cloud Password មួយដែលអ្នកចាំបាន តែមិនងាយឱ្យអ្នកដទៃទាយត្រូវ។

បន្ទាប់មក សូមប្រាប់មិត្តភក្តិ និងគ្រួសារថា បើថ្ងៃណាមានអ្នកឆាតមកសុំឱ្យជួយ Vote ហើយសុំលេខកូដ SMS សូមកុំផ្ញើឱ្យសោះ។ ត្រូវខលបញ្ជាក់តាមលេខទូរស័ព្ទពិតជាមុនសិន។

បើអ្នកបានផ្ញើ OTP ទៅឱ្យគេរួចហើយ សូមចូលទៅប្តូរ Password, បើក 2FA, ចេញពី Sessions ចម្លែកៗ និងប្រាប់មិត្តភក្តិថាគណនីអ្នកអាចកំពុងត្រូវគេយកទៅបោកបន្ត។

សំណួរប្រចាំអត្ថបទ

តើអ្នកធ្លាប់មានមិត្តភក្តិឆាតមកសុំឱ្យជួយចុច Vote ឬសុំឱ្យថតលេខកូដ SMS ផ្ញើឱ្យដែរឬទេ?

បើធ្លាប់ សូមចងចាំថា៖ ការជួយមិត្តគឺល្អ ប៉ុន្តែការផ្ញើ OTP គឺការប្រគល់គណនីឱ្យចោរ។