ISAC Cambodia (InfoSec)
GeneralKnowledgeSecurity Tips

អត្ថបទទី ៦៤៖ កុំទុកចិត្ត VPN ពេក ប្រយ័ត្នអស់ទាំងលុយ អស់ទាំងទិន្នន័យ!

កាលពីអត្ថបទមុន យើងបានដឹងហើយថា ការធ្វើការពីផ្ទះដោយមិនប្រយ័ត្ន អាចធ្វើឱ្យបែកធ្លាយឯកសារក្រុមហ៊ុន។ មនុស្សជាច្រើនគិតថា ឱ្យតែបើកប្រើ VPN លើទូរស័ព្ទឬកុំព្យូទ័រ គឺមានសុវត្ថិភាព ១០០% គ្មានអ្នកណាធ្វើអីបានទេ។

តែការពិតមិនដូច្នោះទេ! បើអ្នកចេះតែដោនឡូត App VPN ផ្តេសផ្តាសមកប្រើ វាប្រៀបដូចជារត់គេចពីចោរខាងក្រៅ តែបែរជាបើកទ្វារផ្ទះឱ្យចោរមួយទៀតចូលមកលួចទិន្នន័យដល់ក្នុងបន្ទប់ទៅវិញ។

១. គ្រោះថ្នាក់នៃកម្មវិធី VPN ឥតគិតថ្លៃ (Free VPN)

ធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា គេបង្កើត App ឱ្យយើងប្រើហ្វ្រីៗ តើគេបានចំណេញអ្វីមកវិញ?

  • ទិន្នន័យរបស់អ្នក គឺជាទំនិញរបស់គេ៖ ក្រុមហ៊ុន VPN ហ្វ្រីមួយចំនួន រកលុយដោយការលួចមើលរាល់សកម្មភាពរបស់អ្នក ថាតើអ្នកចូលមើលវេបសាយណាខ្លះ ឆាតជាមួយអ្នកណា ឬស្វែងរកអ្វីខ្លះ រួចគេយកព័ត៌មានទាំងនោះទៅលក់បន្តឱ្យក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្ម ឬជនខិលខូច។

  • បង្កប់មេរោគលួចព័ត៌មាន៖ App VPN ហ្វ្រីខ្លះមានបង្កប់មេរោគ។ ពេលអ្នកដំឡើងវាលើទូរស័ព្ទ វានឹងលួចមើលលេខកូដសម្ងាត់ សារ SMS ឬលួចស្តាប់ការនិយាយទូរស័ព្ទរបស់អ្នកដោយមិនដឹងខ្លួន។

២. ពេលណាដែលមិនគួរប្រើ VPN ដាច់ខាត?

  • ពេលវេលុយតាម App ធនាគារ (ABA, ACLEDA, Wing…)៖ App ធនាគារមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ខ្លាំងណាស់រួចទៅហើយ មិនបាច់បើក VPN ទេ។ បើអ្នកបើក VPN ពេលផ្ទេរប្រាក់ ធនាគារអាចគិតថាមានគេលួចចូលគណនីរបស់អ្នកពីក្រៅប្រទេស ហើយគេអាចនឹងចាក់សោ (Block) គណនីរបស់អ្នកមិនឱ្យប្រើបណ្តោះអាសន្ន។

  • គិតថាបើក VPN ហើយ ចង់ចុចលីងអីក៏បាន៖ VPN គ្រាន់តែជួយបិទបាំងផ្លូវដើរអ៊ីនធឺណិតប៉ុណ្ណោះ។ បើអ្នកឃើញគេផ្ញើលីងប្លែកៗមក ហើយអ្នកនៅតែចុចចូល ឬទៅដោនឡូតហ្គេម/កម្មវិធី Crack ផ្តេសផ្តាស នោះមេរោគនៅតែឆ្លងចូលទូរស័ព្ទដដែល។

៣. ពេលណាដែលគួរប្រើ VPN?

  • ពេលភ្ជាប់ Wi-Fi ហ្វ្រីនៅខាងក្រៅ៖ ពេលទៅអង្គុយតាមហាងកាហ្វេ ព្រលានយន្តហោះ ឬសណ្ឋាគារ ហើយភ្ជាប់ Wi-Fi គេ សូមបើក VPN ដែលទុកចិត្តបាន ដើម្បីកុំឱ្យគេលួចស្ទាក់ចាប់ Password ឬសារឆាតរបស់អ្នក។

  • ពេលធ្វើការងារឱ្យក្រុមហ៊ុន៖ ប្រើតែកម្មវិធី VPN ផ្លូវការដែលក្រុមហ៊ុន ឬខាង IT ប្រគល់ឱ្យប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីសុវត្ថិភាពឯកសារការងារ។

គតិក្រើនរំលឹកងាយៗ

“របស់ឥតគិតថ្លៃលើអ៊ីនធឺណិត តែងតែមានតម្លៃលាក់កំបាំងជានិច្ច។”

គ្មានបច្ចេកវិទ្យាណាអាចការពារយើងបានទេ បើខ្លួនយើងផ្ទាល់នៅតែធ្វេសប្រហែស។ សុវត្ថិភាពពិតប្រាកដ ចាប់ផ្តើមចេញពីការមិនចេះតែជឿ និងមិនដោនឡូតរបស់ផ្តេសផ្តាស។

សកម្មភាពត្រូវធ្វើថ្ងៃនេះ (Action Item)

ចំណាយពេល ១ នាទីឆែកមើលទូរស័ព្ទដៃ៖មើលថាតើមាន App VPN ប្លែកៗដែលអ្នកធ្លាប់ដោនឡូតមកលេងដែរទេ? បើមាន សូម លុបវាចេញ (Uninstall) ភ្លាមទៅ។ បើចាំបាច់ត្រូវប្រើលើ Wi-Fi ហាងកាហ្វេ ចូរជ្រើសរើសប្រើប្រាស់កម្មវិធីដែលមានឈ្មោះល្បី និងសុវត្ថិភាព (ដូចជា 1.1.1.1 របស់ Cloudflare) ជៀសវាង App គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។

Show More
Apsara Media Services (AMS)

POUN Sokha

អ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកបង្កើតមាតិកាសុវត្ថិភាពសាយប័រ (Cybersecurity Content Creator & Researcher)អ្នកជំនាញស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងមាតិកាសុវត្ថិភាពសាយប័រជាភាសាខ្មែរ ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងពង្រឹងសុវត្ថិភាពឌីជីថលជូនដល់សាធារណជន។ ផ្តោតលើការផលិតអត្ថបទ និងមាតិកាអប់រំប្រកបដោយគុណភាពសម្រាប់គេហទំព័រ ដោយសម្រួលបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញឱ្យទៅជាខ្លឹមសារងាយយល់ ងាយអនុវត្ត និងទាន់ហេតុការណ៍ ។ ការងារនេះចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងពង្រឹងសុវត្ថិភាពឌីជីថលជូនដល់សាធារណជន និងអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតក្នុងសម័យកាលទំនើប។

Related Articles

Back to top button