អត្ថបទទី ២៩៖ គ្រោះថ្នាក់នៃ Wi-Fi សាធារណៈ – ហេតុអ្វីការប្រើអ៊ីនធឺណិតឥតគិតថ្លៃនៅហាងកាហ្វេ អាចធ្វើឱ្យអ្នកខាតបង់ប្រាក់?

រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី
កម្រិតយល់ដឹង៖ មធ្យម

នៅអត្ថបទមុន យើងបាននិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងការ Tag លើ Facebook ដើម្បីកុំឱ្យ Post លក់ដី លក់ឡេ ឬ Link បោកប្រាស់ លោតលើ Profile របស់អ្នក។ អត្ថបទនេះ យើងនឹងផ្លាស់ប្តូរមកនិយាយអំពីហានិភ័យមួយដែលកើតមាននៅខាងក្រៅផ្ទះ ហើយមនុស្សជាច្រើនមើលរំលង នោះគឺ Wi-Fi សាធារណៈ។ តើអ្នកធ្លាប់អង្គុយនៅហាងកាហ្វេ ភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ ឬព្រលានយន្តហោះ ហើយប្រញាប់ភ្ជាប់ Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃដើម្បីប្រើអ៊ីនធឺណិតដែរឬទេ?

Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃមើលទៅងាយស្រួល ប៉ុន្តែបើប្រើខុសរបៀប វាអាចក្លាយជាច្រកឱ្យជនខិលខូចលួចមើលទិន្នន័យរបស់អ្នកបាន។

១. ហានិភ័យ៖ ពេល Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃ ក្លាយជាអន្ទាក់

Wi-Fi សាធារណៈជាច្រើនត្រូវបានប្រើដោយមនុស្សច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ នៅកន្លែងបែបនេះ អ្នកមិនអាចដឹងបានថា អ្នកណាកំពុងភ្ជាប់ជាមួយបណ្តាញដូចអ្នក និងអ្នកណាកំពុងព្យាយាមលួចមើលទិន្នន័យ។

ហានិភ័យធំៗមានដូចជា៖

ការលួចមើលទិន្នន័យនៅកណ្តាលផ្លូវ
ការវាយប្រហារបែបនេះគេហៅថា Man-in-the-Middle។ និយាយឱ្យងាយយល់ គឺមានជនទីបីស្ថិតនៅចន្លោះអ្នក និងអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីព្យាយាមលួចមើលព័ត៌មានដែលអ្នកផ្ញើ ឬទទួល។

បើអ្នក Log in ចូលគណនីសំខាន់ៗ ឬវាយលេខសម្ងាត់នៅពេលកំពុងប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ អ្នកអាចកំពុងបង្កើនហានិភ័យឱ្យគេលួចទិន្នន័យរបស់អ្នក។

Wi-Fi ក្លែងក្លាយ
ជនខិលខូចអាចបង្កើត Wi-Fi មួយដែលមានឈ្មោះស្រដៀងនឹងហាងកាហ្វេ ឬទីកន្លែងដែលអ្នកកំពុងអង្គុយ។ ឧទាហរណ៍៖ Cafe_Free_WiFi ឬ Coffee_Guest_WiFi។

បើអ្នកភ្ជាប់ចូល Wi-Fi ក្លែងក្លាយនោះ សកម្មភាពអ៊ីនធឺណិតរបស់អ្នកអាចត្រូវបានតាមដាន ឬបញ្ឆោតឱ្យចូលទៅកាន់ទំព័របោកប្រាស់។

ការភ្ជាប់ស្វ័យប្រវត្តិទៅ Wi-Fi ចាស់ៗ
ទូរស័ព្ទខ្លះអាចភ្ជាប់ទៅ Wi-Fi ដែលធ្លាប់ប្រើពីមុនដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ បើ Wi-Fi នោះមិនមានសុវត្ថិភាព ឬមាននរណាម្នាក់បង្កើត Wi-Fi ក្លែងក្លាយដោយប្រើឈ្មោះស្រដៀងគ្នា ទូរស័ព្ទអ្នកអាចភ្ជាប់ដោយអ្នកមិនដឹងខ្លួន។

និយាយឱ្យងាយយល់៖ Wi-Fi ឥតគិតថ្លៃ មិនតែងតែមានន័យថាឥតគ្រោះថ្នាក់ទេ។

២. ដំណោះស្រាយ៖ ច្បាប់ “4G សម្រាប់រឿងលុយកាក់”

អ្នកនៅតែអាចប្រើ Wi-Fi សាធារណៈបាន ប៉ុន្តែត្រូវចេះបែងចែកថា អ្វីគួរប្រើលើ Wi-Fi និងអ្វីមិនគួរប្រើ។

ប្រើ Wi-Fi សម្រាប់ការកម្សាន្តទូទៅ
ការមើលវីដេអូ អានព័ត៌មាន ស្តាប់ចម្រៀង ឬមើលមាតិកាទូទៅ អាចប្រើ Wi-Fi សាធារណៈបាន ប្រសិនបើមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយបញ្ចូលព័ត៌មានសំខាន់ៗ។

ប្រើ 4G/5G សម្រាប់រឿងហិរញ្ញវត្ថុ
បើអ្នកចង់ឆែកកុងធនាគារ ផ្ទេរប្រាក់ បញ្ចូលលេខសម្ងាត់ Email ឬចូលគណនីសំខាន់ៗ សូមបិទ Wi-Fi ហើយប្រើអ៊ីនធឺណិតទូរស័ព្ទដូចជា 4G, LTE ឬ 5G វិញ។

ច្បាប់ងាយចាំ៖ រឿងលុយកាក់ កុំប្រើ Wi-Fi សាធារណៈ។ ប្រើ 4G/5G វិញ។

ប្រយ័ត្ន Wi-Fi ដែលមានឈ្មោះចម្លែក
មុនភ្ជាប់ Wi-Fi នៅហាងកាហ្វេ ឬទីកន្លែងសាធារណៈ សូមសួរបុគ្គលិកឱ្យច្បាស់ថា Wi-Fi ផ្លូវការឈ្មោះអ្វី។ កុំភ្ជាប់ Wi-Fi ដែលមានឈ្មោះគួរឱ្យសង្ស័យ ឬគ្មាន Password ដោយមិនប្រាកដ។

៣. សកម្មភាពប្រចាំអត្ថបទ

សូមចំណាយពេលបន្តិច ដើម្បីបន្ថយហានិភ័យពី Wi-Fi សាធារណៈលើទូរស័ព្ទរបស់អ្នក។

សម្រាប់ iPhone៖

1. ចូលទៅកាន់ Settings
2. ចុច Wi-Fi
3. ចូលទៅកាន់ Ask to Join Networks
4. ប្តូរទៅជា Ask
5. នៅត្រង់ Auto-Join Hotspot សូមប្តូរទៅជា Ask to Join

ការកំណត់បែបនេះជួយឱ្យទូរស័ព្ទសួរអ្នកជាមុន មុនពេលភ្ជាប់ទៅបណ្តាញ Wi-Fi ឬ Hotspot ថ្មីៗ។

សម្រាប់ Android៖

1. ចូលទៅកាន់ Settings
2. ចូលទៅកាន់ Wi-Fi ឬ Network & Internet
3. ចូលទៅកាន់ Wi-Fi Preferences ឬ Advanced
4. បិទមុខងារ Connect to public networks ឬ Turn on Wi-Fi automatically

ឈ្មោះមុខងារអាចខុសគ្នាបន្តិចតាមម៉ូដែលទូរស័ព្ទ ប៉ុន្តែគោលបំណងគឺដូចគ្នា៖ កុំឱ្យទូរស័ព្ទភ្ជាប់ Wi-Fi សាធារណៈដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

សំណួរប្រចាំអត្ថបទ

តើអ្នកធ្លាប់ឆែកកុងធនាគារ ឬវេរលុយ នៅពេលកំពុងភ្ជាប់ Wi-Fi នៅហាងកាហ្វេដែរឬទេ?

បើធ្លាប់ ចាប់ពីពេលនេះទៅ សូមផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ថ្មី៖ រឿងធនាគារ ប្រើ 4G/5G។ Wi-Fi សាធារណៈ ប្រើសម្រាប់ការកម្សាន្តទូទៅប៉ុណ្ណោះ។

ការប្រុងប្រយ័ត្នតូចមួយនេះ អាចជួយការពារគណនីធនាគារ លេខសម្ងាត់ និងទិន្នន័យសំខាន់ៗរបស់អ្នកបានច្រើន។

នៅអត្ថបទបន្ទាប់ យើងនឹងនិយាយអំពី VPN។ តើ VPN ជាអ្វី ហើយហេតុអ្វីអ្នកជំនាញសន្តិសុខសាយប័រជាច្រើនណែនាំឱ្យប្រើវា នៅពេលប្រើអ៊ីនធឺណិតនៅកន្លែងសាធារណៈ?