ISAC Cambodia (InfoSec)
GeneralKnowledgeSecurity NewsSecurity Tips

តើអ្វីទៅជា Data Breach?

ប្រែសម្រួលដោយ៖ លោក សួន បញ្ញា | អ្នកស្រាវជ្រាវសន្តិសុខអុិនធឺណិត

បើនិយាយក្នុងបរិបទឧប្បទេវហេតុសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យា និងព័ត៌មាន ការលួចយកទិន្នន័យ (Data Breach) សំដៅដល់ព័ត៌មាន ឬទិន្ន័យត្រូវបានអាក់សេស (access) ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ Data Breach អាចប៉ះពាល់ខ្លាំងទៅដល់ក្រុមហ៊ុនជំនួញ និងអតិថិជនតាមច្រើនបែបសណ្ឋាន ដែលក្នុងនោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរស់នៅ, កិត្តិយស, កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ហើយទៀមទារពេលវេលាសម្រាប់ដោះស្រាយ។

ដោយហេតុតែបច្ចេកវិទ្យាមានការវិវត្តឥតឈប់ឈរ ព័ត៌មានក៏ដូចជាទិន្ន័យផ្សេងៗ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលបង្ហាញឲ្យប្រើប្រាស់នៅលើពិភពឌីជីថលនេះ ក៏ជាដើមហេតុដែលធ្វើឲ្យមានការកើនឡើងនូវករណីបទល្មើស និងការវាយប្រហារបែបបច្ចេកវិទ្យានិងព័ត៌មាន។

យោងតាមឯកសារស្រាវជ្រាវរបស់ Ponemon Institute  ការខាតបង់ជាទឹកប្រាក់សរុបជាមធ្យមរបស់ក្រុមហ៊ុនកម្រិតពិភពលោកមួយអាចឈានទៅដល់ ៣.៨៦លានដុល្លាអាមេរិច ដែលក្នុងនោះវាស្មើនឹង ១៤៨ ដុល្លាក្នុងមួយច្បាប់នៃព័ត៌មាន ឬទិន្ន័យដែលត្រូវបានលួច។ សាជីវកម្ម និងក្រុមហ៊ុនជំនួញបានក្លាយជាគោលដៅ ដែលទទួលបានចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីក្រុមឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។

ហេតុអ្វីបានជាមានករណី Data Breach កើតឡើង?

ឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា (cybercrime) ត្រួវបានចាត់ទុកជាឧស្សាហកម្មដែលមានប្រាក់កម្រៃខ្ពស់។ឧក្រិដ្ឋជនអាចលួចយកព័ត៌មាន និងទិន្ន័យសំងាត់ សំខាន់ផ្សេងៗដែលអាចឲ្យគេលួចយកលុយ ឬដាក់លក់ទិន្ន័យនិងព័ត៌មានទាំងនោះក្នុង Dark Web

Data Breach អាចកើតឡើងដោយចៃដន្យក្នុងករណីខ្លះ ប៉ុន្តែករណីភាគច្រើនកើតឡើងទៅលើគោលដៅជាក់លាក់ណាមួយតាម៤វិធី:

១. ការវាយប្រហារចន្លោះប្រហោង ឬភាពងាយរងគ្រោះនៃប្រព័ន្ធបណ្តាញ (Exploiting System Vulnerabilities): សុសវែរ (software) ដែលចាស់ផុតកំណត់ ហើយមិនត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអាចមានផ្ទុកនូវចន្លោះប្រហោងសុវត្ថិភាពផ្សេងៗ។ ហែគឃឺឆ្លៀតឳកាសនេះវាយប្រហារដោយប្រើ malware ហើយលួចយកទិន្ន័យ

២. ការប្រើលេខសម្ងាត់ដែលខ្សោយគ្មានសុវត្ថិភាព (Weak Password): ពាក្យសម្ងាត់ ឬលេខសម្ងាត់ដែលខ្សោយធ្វើឲ្យអ្នកវាយប្រហារងាយស្រួលទាយបំបែករកឃើញ

៣. ការទាញយកឯកសារមេរោគដោយមិនដឹងខ្លួន (Drive-by Download): អ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួនអាចទាញយកឯកសារ ដែលជាមេរោគឬ malware ដោយមិនដឹងខ្លួនតាមរយ:ការចូលទៅកាន់វេបសាយ ឬការប្រើប្រាស់កម្មវិធី និងប្រព័ន្ធបណ្តាញដែលត្រូវបានហែគ

៤.ការវាយប្រហារទៅលើគោលដៅជាក់លាក់ដោយប្រើ malware (Targeted Malware Attack): ហែគឃឺអាចប្រើវិធីសាស្រ្តបោកបញ្ឆោតផ្សេងដូចជា Phishing ឬ Spam ទៅធ្វើឲ្យជនរងគ្រោះប្រាប់ព័ត៌មានសម្ងាត់ផ្សេងៗ ឬក៏ទាញយកកម្មវិធីនិងឯកសារមេរោគយកមកបើកឬដំឡើងលើកកុំព្យូទ័រ។

វិធីសាស្ត្រដើម្បីការពារព័ត៌មានសម្ងាត់ឯកជនរបស់អ្នកពី Data Breach :

១. ប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ងាត់ដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ (Use strong and secure password)
២.  តាមដាននិងសង្កេតមើលទិន្ន័យឬសកម្មភាពផ្សេងៗលើគណនីហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកឲ្យបានទៀងទាត់ (Monitor your bank and other financial accounts)
៣. ឆែកមើលរបាយការណ៍ប័ណ្ណឥណទានថា តើមានការព្យាយាមបើកគណនីថ្មីពីជនចម្លែកដោយប្រើឈ្មោះរបស់អ្នក (Check your credit report)

៤. ធ្វើសកម្មភាពឲ្យឆាប់រហ័សទាន់សភាពការណ៍ជាមួយស្ថាបន័ពាក់ព័ន្ធបើសិនជារកឃើញសកម្មភាពមិនប្រក្រដីផ្សេងៗដែលអាចជាករណី Data Breach (Take action as soon as possible)

៥. ការពារសុវត្ថិភាពទូរស័ព្ទរបស់អ្នកដោយប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ងាត់ (Secure your phone)

៦. គប្បីប្រើ ឬបើកមើលតែវេបសាយណាដែលមានសុវត្ថិភាព/សន្តិសុខតែប៉ុណ្ណោះ ដោយសំគាល់រកមើលថាមានពាក្យ “https://” ឬអត់ (Use only secure URLs with https://)

៧. ដាក់អនុវត្តប្រើនូវកម្មវិធីសុសវែរការពារសុវត្ថិភាព (security software) ដែលមានគុណភាពខ្ពស់និងត្រូវបានគេទទួលស្គាល់

៨. ថតចម្លងទុក្ខឯកសារសំខាន់ៗជាប្រចាំ (Back up your files and ensure their safety)

៩. កម្ទេចចោលរាល់ទិន្ន័យផ្សេងៗមុននឹងបោះចោល hard drive កុំព្យូទ័រចាស់របស់អ្នក ។ អ្នកត្រូវធ្វើដូចគ្នា ចំពោះទូរស័ព្ទនិង tablet (Wipe your hard drive)

១០. ចៀសវាងការដាក់បង្ហាញលើសលប់អំពីព័ត៌មានឯកជនរបស់អ្នកនៅលើបណ្តាញសង្គមផ្សេងៗដែលអាចផ្តល់ជាតម្រុយឲ្យគេដឹងពីកន្លែងអ្នករស់នៅកន្លែងធ្វើការ ឬវិធីប្រស្រ័យទាក់ទង។ (Avoid oversharing on social media)

តើសកម្មភាពអ្វីខ្លះដែលក្រុមហ៊ុនត្រូវធ្វើដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហា Data Breach? 

ក្រុមហ៊ុនកំពុងរឹតបន្តឹង និងវាយតម្លៃទៅលើគោលការណ៍ និងវិធីសាស្រ្តការពារសុវត្ថិភាពទិន្ន័យរបស់អថិតិជនរបស់ខ្លួន។ ក្នុងនោះផងដែរការតាក់តែងច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗពីថ្នាក់ជាតិបានចូលរួមជម្រុញនិងលើកទឹកចិត្តឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់មានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងកិច្ចការការពារនិងឆ្លើយតបទៅនិង Data Breach ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏យើងមិនគួរប្រងើយកន្តើយ ហើយទុកចិត្តទាំងស្រុងទៅលើអ្នកទាំងនោះដែរ។យើងគប្បីបន្តរស្វែងយល់និងពង្រីកចំនេះដឹងទៅលើបញ្ហា Data Breach  នេះផងដែរ ថាតើយើងអាចការពារទិន្ន័យព័ត៌មានរបស់យើងនៅលើពិភពឌីជីថលបានដោយរបៀបណាខ្លះ៕

ទាញយកកម្មវិធីសម្រាប់ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន (AppleAndroid) ឬក៏ចូលរួមទៅក្នុងបន្ទប់ផ្តល់ព័ត៌មាន Telegram Channel សម្រាប់ទទួលបានព័ត៌មានចុងក្រោយស្តីអំពីសន្តិសុខអុិនធឺណិតទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស៖ https://t.me/infosecisac

Download our iOS App or Android App or subscribe to our Telegram channel for the latest updates on the Cybersecurity Breaking News in both locally and internationally: https://t.me/infosecisac

ប្រភព៖

https://us.norton.com/internetsecurity-privacy-data-breaches-what-you-need-to-know.html

Show More

Phannarith

Mr. OU Phannarith is one of the well-known cybersecurity experts in Cambodia and the region. He is the founder of the first leading information security website (www.secudemy.com) in Cambodia. He has been invited to present in global conferences, forums, and seminars and he was awarded in Information Security Leadership Achievements (ISLA) in 2016 by (ISC)2 and in December 2012 as one of the top 10 Chief Information Security Officers (CISO) in ASEAN by the International Data Group (IDG). Mr. OU has been the Professor specializing in Cybersecurity.

Related Articles

Back to top button