អត្ថបទទី៨៣៖ ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យសាយប័រសម្រាប់ SMEs៖ យុទ្ធសាស្ត្របែងចែកកញ្ចប់ថវិកា និងពង្រឹងសុវត្ថិភាពអាជីវកម្ម
«ការការពារសន្តិសុខសាយប័រ មិនមែនជាបន្ទុកចំណាយដែលគ្មានផលត្រឡប់មកវិញនោះទេ ប៉ុន្តែជាការវិនិយោគជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ទំនុកចិត្តអតិថិជន និងនិរន្តរភាពអាជីវកម្មរបស់អ្នកក្នុងយុគសម័យឌីជីថល!»
យើងបានរៀនអំពីវិធីធ្វើតេស្តសាកល្បងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនរួចរាល់ហើយ។ ថ្ងៃនេះ SecuDemy សូមលើកយកប្រធានបទកម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រមួយគឺ «ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យសាយប័រដោយយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Cyber Risk)» ដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់អ្នកដែលមានអាជីវកម្មអនឡាញ ហាងលក់ទំនិញ ឬក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូចនិងមធ្យម (SMEs) នៅកម្ពុជា។
ម្ចាស់អាជីវកម្មភាគច្រើនតែងតែគិតថា៖ «ខ្ញុំបើកហាងតូចតាចតើ មានអីត្រូវចោរសាយប័រមកចាប់អារម្មណ៍នោះ?» នេះជាការយល់ច្រឡំមួយ។ ហេកឃ័រចូលចិត្តវាយប្រហារលើអាជីវកម្មខ្នាតតូចបំផុត ពីព្រោះពួកគេដឹងថាអាជីវកម្មទាំងនោះគ្មានប្រព័ន្ធការពាររឹងមាំដូចធនាគារ ឬក្រុមហ៊ុនធំៗឡើយ។ ការរងគ្រោះសាយប័រតែមួយលើក អាចបំផ្លាញចំណូល និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្មដែលអ្នកខំកសាងរាប់ឆ្នាំឱ្យរលាយក្នុងពេលមួយយប់!
១. ហានិភ័យ៖ ការខាតបង់ដែលមិនអាចស្តារឡើងវិញបាន
នៅក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកម្ពុជា ហានិភ័យសាយប័រដោយយុទ្ធសាស្ត្ររួមមាន៖
- ការហេកទំព័រអាជីវកម្ម (Page/Account Hijacking)៖ប្រសិនបើគណនី Facebook Page, TikTok ឬ Telegram របស់ហាងអ្នក (ដែលមាន Follower រាប់ម៉ឺននាក់) ត្រូវបានគេលួចបាន ចោរនឹងយកវាទៅផុសលក់ទំនិញបោកប្រាស់ ឬជម្រិតទារប្រាក់ពីអ្នកដើម្បីដូរយកប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមកវិញ។
- ការបាត់បង់ទិន្នន័យអតិថិជន និងគណនីធនាគារ៖ប្រសិនបើប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រការិយាល័យរបស់អ្នកជាប់មេរោគ ព័ត៌មានបញ្ជាទិញ លេខទូរស័ព្ទអតិថិជន និងប្រព័ន្ធគណនេយ្យ/Bakong អាចនឹងត្រូវលេចធ្លាយ ឬត្រូវចោរលួចផ្ទេរលុយចេញ។
២. ដំណោះស្រាយ៖ យុទ្ធសាស្ត្របែងចែកកញ្ចប់ថវិកា និងការការពារអាជីវកម្ម
ការការពារសាយប័រមិនមែនទាមទារឱ្យអ្នកចំណាយលុយរាប់ម៉ឺនដុល្លារទិញឧបករណ៍ថ្លៃៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការចេះបែងចែកធនធាន និងកញ្ចប់ថវិកាឱ្យចំគោលដៅ៖
- បែងចែកសិទ្ធិគ្រប់គ្រងឱ្យច្បាស់លាស់ (Role-Based Access)៖ ជៀសវាងការប្រើ Account តែមួយរួមគ្នា។ បុគ្គលិកផ្នែកឆ្លើយតបសារ គួរទទួលបានត្រឹមសិទ្ធិ Task ឬ Moderator ប៉ុណ្ណោះ មិនត្រូវផ្ដល់សិទ្ធិ Admin ពេញលេញឡើយ។
- ការពារគណនីស្នូលដោយ Hardware Security Key ឬ Passkey៖ ចំណាយថវិកាបន្តិចបន្តួចទិញ Security Key (ដូចជា YubiKey) សម្រាប់គណនី Admin ឬ Business Manager ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលួច Session Cookies និង Phishing ស្ទើរតែ ១០០%។
- បំបែកបណ្ដាញ Wi-Fi ការិយាល័យ និង Wi-Fi ភ្ញៀវ៖ កុំឱ្យភ្ញៀវ ឬទូរស័ព្ទផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលិកភ្ជាប់លើ Network តែមួយជាមួយកុំព្យូទ័រគណនេយ្យ ឬម៉ាស៊ីន POS។
៣. វិន័យ និងការត្រៀមលក្ខណៈជាយុទ្ធសាស្ត្រ
- ការបណ្ដុះបណ្ដាលបុគ្គលិក (Staff Awareness)៖ បុគ្គលិកគឺជាជញ្ជាំងការពារដំបូង។ ធ្វើការណែនាំជាប្រចាំកុំឱ្យពួកគេដោនឡូត File ចម្លែក ចុច Link មិនស្គាល់ប្រភព ឬប្រើកុំព្យូទ័រក្រុមហ៊ុនទៅលេងគេហទំព័រផ្សងព្រេង។
- ផែនការបម្រុងទុកទិន្នន័យក្រៅប្រព័ន្ធ (Offline Backup)៖ រក្សាទុកទិន្នន័យបញ្ជីសារពើភណ្ឌ និងបញ្ជីអតិថិជនមួយច្បាប់លើ External Hard Drive ដាច់ដោយឡែករៀងរាល់សប្តាហ៍ ដើម្បីការពារករណីជួប Ransomware។
ចំណុចគន្លឹះ
ភាពធន់នៃអាជីវកម្មឌីជីថល មិនមែនស្ថិតលើការរង់ចាំឱ្យមានបញ្ហាកើតឡើងទើបដោះស្រាយនោះទេ ប៉ុន្តែគឺការដាក់បញ្ចូលសុវត្ថិភាពសាយប័រទៅក្នុងផែនការគ្រប់គ្រងប្រចាំថ្ងៃតាំងពីដំបូង។
អត្ថបទនេះផ្តល់ជូនដោយ Bitdefender Total Security
Bitdefender Total Security គឺជាកញ្ចប់កម្មវិធីការពារឧបករណ៍របស់អ្នកដែលអាចតំឡើងនៅលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (Windows, macOS, iOS, Android) ដែលប្រមូលផ្តុំនូវមុខងារជាច្រើន មានដូចជា មុខការទប់ស្កាត់និងកម្ចាត់មេរោគ មុខងារឯកជនភាព និងមុខងារសុវត្ថិភាពសំខាន់ៗផ្សេងទៀត ទៅក្នុងកញ្ចប់កម្មវិធីតែមួយ។ Bitdefender អាចបញ្ឈប់មេរោគកុំព្យូទ័រមិនឱ្យឆ្លង ទប់ស្កាត់មោរោគចាប់ជំរិតទារប្រាក់ (ransomware) ការវាយប្រហារតាមភាពងាយរងគ្រោះ/ចន្លោះប្រហោងទើបប្រទះឃើញ (zero-day exploits) និងមេរោគស៊ើបការណ៍ (spyware) មុនពេលដែលវាបង្កការខូចខាតដល់កុំព្យូទ័រ/ប្រព័ន្ធរបស់យើង។ លើសពីនេះ វាក៏មានការការពារនៅកម្រិតបណ្តាញ ដើម្បីរារាំងគេហទំព័រឆបោក (phishing) និងតំណភ្ជាប់ដែលមានមេរោគផងដែរ៕
