StaySafeOnlineCambodia
-
Khmer
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ១៣៖ ស្វែងរកព័ត៌មានលើអុីនធឺណិតបែបណាទើបមានសុវត្ថិភាព
បច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវភាគច្រើនគឺធ្វើឡើងតាមអុីនធឺណិត ប៉ុន្តែបើទោះបីជាវាមានភាពងាយស្រួលយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកប្រើប្រាស់ចាំបាច់ត្រូវស្វែងយល់នូវគន្លឺះមួយចំនួន ដើម្បីឱ្យការស្វែងរកកាន់តែមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ កម្មវិធី អក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគទី ១៣៖ ស្វែងរកព័ត៌មានលើអុីនធឺណិតបែបណា ទើបមានសុវត្ថិភាព?
Read More » -
Khmer
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ១២៖ ការប្រើប្រាស់ WiFi សាធារណៈដោយសុវត្ថិភាព
WIFI សាធារណៈមាននៅសឹងតែគ្រប់ទីកន្លែង និងត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅ។ ទន្ទឹមនឹងភាពងាយស្រួលនេះ WIFI សាធារណៈក៏អាចជាវិធីសាស្ត្រមួយដែលបើកផ្លូវដល់ជនខឹលខូចក្នុងការចូលមកលួចទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។ កម្មវិធី អក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគទី ១២៖ ប្រើប្រាស់ Wi-Fi សាធារណៈដោយសុវត្ថិភាព
Read More » -
Video
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ១១៖ ផលប៉ះពាល់នៃការបន្សល់ដានជើងឌីជីថល
រាល់ព័ត៌មានដែលបានបង្ហាញលើអុីនធឺណិត នឹងដិតជាប់ជាដានជើងលើប្រព័ន្ធឌីជីថលជារៀងរហូត។ ហេតុនេះហើយ អ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់រូបត្រូវតែយល់ដឹង និងប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការចែកចាយព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន។ កម្មវិធី អក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគទី ១១៖ ផលប៉ះពាល់នៃការបន្សល់ដានជើងឌីជីថល
Read More » -
Security Tips
គោលការណ៍សំខាន់ៗនៃសុវត្ថិភាពតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិត
សុវត្ថិភាពតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិតគឺជាការអនុវត្តនៃការការពារប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ម៉ាស៊ីនមេ កម្មវិធី និងទិន្នន័យពីការចូលប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ឬការប៉ុនប៉ងវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។ ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន ទិន្នន័យគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃបំផុត ហើយការការពារវាមិនមែនជាជម្រើសទៀតទេ ប៉ុន្តែវាជាការចាំបាច់ដោយសារតែការវិវឌ្ឍនៃការគំរាមកំហែងតាមអុីនធឺណិតមានភាពស្មុគស្មាញកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ ការវាយប្រហារតាមអុីនធឺណិតសព្វថ្ងៃនេះ មិនត្រឹមតែផ្តោតលើការលួចទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានគោលបំណងបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗរបស់ជាតិ បង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្រុមហ៊ុន និងរំខានដល់ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មថែមទៀតផង។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសុវត្ថិភាពតាមអុីនធឺណិត គឺជាកាតព្វកិច្ចចំពោះគ្រប់អង្គភាព។ ១. ធាតុសំខាន់ៗនៃសុវត្ថិភាពតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិត (CIA…
Read More » -
Security Tips
ការគំរាមកំហែងពីខាងក្នុង (Insider Threats)
ការគំរាមកំហែងពីខាងក្នុងសំដៅលើគ្រោះថ្នាក់ដែលកើតចេញពីបុគ្គលិក អតីតបុគ្គលិក អ្នកម៉ៅការ ឬដៃគូអាជីវកម្មដែលមានការអនុញ្ញាតឱ្យចូលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ និងទិន្នន័យរបស់អង្គភាព។ ការគំរាមកំហែងទាំងនេះមានគ្រោះថ្នាក់ជាពិសេស ដោយសារពួកគេមានចំណេះដឹងខាងក្នុង និងសិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ស្របច្បាប់ទៅកាន់ប្រព័ន្ធឌីជីថលសំខាន់ៗ។ មិនដូចការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅទេ ការគំរាមកំហែងពីខាងក្នុងអាចគេចផុតពីយន្តការឃ្លំាមើល និងការការពារសន្តិសុខតាមបែបប្រពៃណី ហើយធ្វើឱ្យមានការលំបាកក្នុងការរកឃើញនិងទប់ស្កាត់។ ១. ប្រភេទនៃការគំរាមកំហែងពីខាងក្នុង ការគំរាមកំហែងពីខាងក្នុងអាចបែងចែកជាច្រើនប្រភេទអាស្រ័យលើចេតនា និងវិធីសាស្រ្តរបស់ពួកគេ៖ ការគំរាមកំហែងដោយចេតនា៖ បុគ្គលដែលមានចេតនាមិនល្អ ប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួនដើម្បីលួចទិន្នន័យ ធ្វើឱ្យខូចខាតប្រព័ន្ធ ឬបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អង្គភាព។…
Read More » -
General
ឧក្រិដ្ឋជនសាយប័រ (Cyber Criminal)
ឧក្រិដ្ឋជនសាយប័រ (Cyber Criminal) គឺជាបុគ្គល ឬក្រុមដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ និងបច្ចេកទេសឌីជីថលដើម្បីប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ ជាពិសេសសម្រាប់ផលចំណេញហិរញ្ញវត្ថុ។ ពួកគេបានរីកលូតលាស់ពីអ្នកហេកនៅតាមផ្ទះធម្មតា ទៅជាសហគ្រាសឧក្រិដ្ឋកម្មដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ និងមានសេវាកម្មឧក្រិដ្ឋកម្មពេញលេញ។ ជាមួយនឹងការវិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះបានសម្របខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទំនើបៗដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ពីភាពងាយរងគ្រោះ (vulnerability) នៅក្នុងប្រព័ន្ធ និងបណ្តាញ។ សកម្មភាពរបស់ពួកគេរួមមានចាប់ពីការលួចទិន្នន័យរហូតដល់ការវាយប្រហារដោយមេរោគបង្កគ្រោះថ្នាក់ទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលអាចបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បុគ្គល, អង្គភាព និងសង្គម។…
Read More » -
Security Tips
តួអង្គអ្នកវាយប្រហារក្នុងលំហសាយប័រ
ក្នុងពិភពសាយប័រដែលកំពុងវិវត្តន៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស ការយល់ដឹងអំពីប្រភេទផ្សេងៗនៃតួអង្គសាយប័រគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអនុវត្តសន្តិសុខដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ តួអង្គសាយប័រគឺជាបុគ្គល ឬក្រុមដែលអនុវត្តសកម្មភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬមិនមានការអនុញ្ញាតនៅក្នុងលំហឌីជីថល ដោយបំផ្លាញ ឬគំរាមកំហែងដល់ទ្រព្យសម្បត្តិឌីជីថល ប្រព័ន្ធនិងទិន្នន័យ។ ការគំរាមកំហែងទាំងនេះមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ និងពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់ ដោយទាមទារឱ្យមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីរបៀបដែលតួអង្គទាំងនេះធ្វើប្រតិបត្តិការ និងអ្វីជាការលើកទឹកចិត្តរបស់ពួកគេ។ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងការចាត់ថ្នាក់តួអង្គសាយប័រមិនមែនជាកិច្ចការងាយស្រួលនោះទេ ព្រោះថាព្រំដែនរវាងប្រភេទផ្សេងៗគ្នាអាចរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូន និងកំពុងវិវត្តន៍ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារកត្តាជាច្រើនរួមមានការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងលក្ខណៈសកលនៃលំហសាយប័រ។ ភាពស្មុគស្មាញនេះត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់ដោយចំណុចសំខាន់ៗខាងក្រោម៖…
Read More » -
Awareness
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ៥៖ ប្រើប្រាស់ Facebook បែបណាឱ្យមានប្រយោជន៍?
បណ្ដាញសង្គម Facebook ត្រូវបានអ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើនប្រើក្នុងគោលបំណងបង្កើតទំនាក់ទំនង ដោយមើលរំលងពីអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត។ ដូច្នេះតើធ្វើដូចម្ដេចទើបអាចទាញអត្ថប្រយោជន៍ពីបណ្ដាញសង្គមមួយនេះបាន?
Read More » -
General
ផលប៉ះពាល់ និងការបង្ការឧក្រិដ្ឋកម្មតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិត
ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិត (cybercrime) បង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បុគ្គល អាជីវកម្ម និងសង្គមទាំងមូល។ វាបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់ហិរញ្ញវត្ថុដ៏ច្រើន ការលួចទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ឬរបស់ក្រុមហ៊ុន និងការរំខានដល់សេវាកម្មសំខាន់ៗ។ ការវាយប្រហារដោយមេរោគជំរិតទារប្រាក់ (Ransomware) និងការបែកធ្លាយទិន្នន័យកំពុងកើនឡើងទាំងភាពញឹកញាប់ និងភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពរបស់អង្គភាព និងទំនុកចិត្តរបស់អតិថិជន។ យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីៗ ការខាតបង់ហិរញ្ញវត្ថុដោយសារឧក្រិដ្ឋកម្មតាមប្រព័ន្ធអុីនធឺណិតបានកើនឡើងរាប់ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញអាចបាត់បង់ប្រាក់សន្សំរបស់ខ្លួន ចំណែកក្រុមហ៊ុនអាចប្រឈមនឹងការពិន័យ ការខាតបង់ប្រាក់ចំណូល…
Read More » -
Awareness
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ៤៖ ពាក្យសម្ងាត់បែបណា ទើបហៅថាខ្លាំង?
ដើម្បីការពារឧបករណ៍ឌីជីថល និងកម្មវិធីទូរសព្ទមួយចំនួនឱ្យមានសុវត្ថិភាព គឺត្រូវការនូវពាក្យសម្ងាត់ ប៉ុន្តែពាក្យសម្ងាត់ដែលខ្សោយនៅតែអាចអនុញ្ញាតឱ្យជនខឹលខូចជ្រៀតជ្រែកចូលទូរស័ព្ទដៃបានដោយងាយស្រួល។ ដូច្នេះ ធ្វើដូចម្ដេចទើបអាចបង្កើតពាក្យសម្ងាត់ខ្លាំង?
Read More » -
Awareness
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ៣៖ វិធីសាស្ត្របោកប្រាស់តាមបែបវិស្វកម្មសង្គម (Social Engineering)
«វិស្វកម្មសង្គម» ជាទម្រង់នៃវិធីសាស្ត្រមួយដែលជនឆបោកនិយមប្រើប្រាស់។ ស្វែងយល់អំពីវិធីសាស្ត្របោកប្រាស់មួយនេះ ដើម្បីចៀសវាងនូវសកម្មភាពបោកប្រាស់តាមអុីនធឺណិត ដែលអាចនឹងកើតមានឡើងនៅថ្ងៃអនាគត។
Read More » -
Video
កម្មវិធីអក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគ ២៖ របៀបការពារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនតាមអ៊ីនធឺណិត
ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនអាចជាទិន្នន័យដ៏មានតម្លៃដែលបើកផ្លូវឱ្យជនឆបោក ប្រព្រឹត្តិសកម្មភាពបោកប្រាស់តាមអនឡាញ។ ដូច្នេះហើយ អ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវតែរក្សាទុកព័ត៌មានទាំងនោះឱ្យបានល្អ ដោយចៀសវាងការបង្ហោះចែកចាយជាសាធារណៈ តាមបណ្ដាញសង្គម។ កម្មវិធី អក្ខរកម្មឌីជីថល | ភាគទី ២៖ របៀបការពារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនតាមអ៊ីនធឺណិត 📅 ចាក់ផ្សាយរៀងរាល់ថ្ងៃពុធ វេលាម៉ោង ៧យប់
Read More » -
General
វិធីសាស្រ្តការពារ ការឆបោកបន្លំតាមរយៈសម្លេង (Voice Phishing ឬ Vishing)
ការឆបោកបន្លំតាមរយៈសម្លេង ឬ “Vishing” គឺជាប្រភេទនៃការវាយប្រហារផ្នែកវិស្វកម្មសង្គម ដែលឧក្រិដ្ឋជនព្យាយាមបញ្ឆោតជនរងគ្រោះឱ្យបញ្ចេញព័ត៌មានរសើបតាមរយៈការហៅទូរសព្ទ និងការកេងប្រវ័ញ្ចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ គោលដៅនៃការវាយប្រហារមានចាប់ពីទិន្នន័យរសើប ពាក្យសម្ងាត់ ព័ត៌មានកាតឥណទាន និងព្រមទាំងបញ្ឆោតយកប្រាក់ទៀតផង។ សព្វថ្ងៃ ពួកគេក៏ព្យាយាមទាញយកទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនដូចជា ភេទ នាមខ្លួន និងអាយុ ដើម្បីបង្កើតប្រវត្តិរូបជនរងគ្រោះ និងប្រើប្រាស់ពួកវាសម្រាប់សកម្មភាពក្លែងបន្លំ។ នេះជាទម្រង់នៃការឆបោកដែលធ្លាប់កើតឡើងមានដូចខាងក្រោម ការក្លែងបន្លំជាស្ថាប័នហរិញ្ញវត្ថុ (Financial…
Read More » -
General
Brain Cipher: ក្រុមចោរព័ត៌មានវិទ្យាដែលស្ថិតនៅពីក្រោយវាយប្រហារទៅលើមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យជាតិរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី
ប្រតិបត្តិការថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា Brain Cipher បានចាប់ផ្តើមមានគោលដៅវាយប្រហារទៅលើអង្គភាពជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ដែលបានទាញចំណាប់អារម្មណ៍សារព័ត៌មាននៅជុំវិញពិភពលោកដោយវាយប្រហារទៅលើមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យជាតិរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យជាតិរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានទទួលរងការវាយប្រហារដោយមេរោគចាប់ជំរិត ហើយបានធ្វើកូដនីយកម្មទៅលើម៉ាស៊ីនសេវូបករណ៍ (servers) ដែលបានប៉ៈពាល់ទៅលើសេវាអនឡាញជាច្រើន ហើយដែលជាស្នាដៃនៃប្រតិបត្តិការមួយឈ្មោះថា Brain Cipher ។ មានការទាមទារទឹកប្រាក់លោះចំនួន ៨លានដុល្លា ក្នុងទម្រង់ជា Monero cryptocurrency ដើម្បីធ្វើវិកូដនីយកម្ម…
Read More » -
Security Tips
តើឧបករណ៍អាចភ្ជាប់ទៅកាន់អុីនធឺណិតបាននៅតាមគេហដ្ឋានរបស់អ្នក ផ្តល់នូហានិភ័យឯកជនភាពដូម្តេចខ្លះ?
Cover Image: Airtel សោរទ្វារទំនើបអាចមានស្នាមក្រយៅដៃរបស់អ្នក ។ ឧបករណ៍ជូតផ្ទះស្វ័យប្រវត្តិអាចមានព័ត៌មានជារូបភាពអំពីបន្ទប់ ឬផ្ទះរបស់អ្នក ។ ឧបករណ៍ជំនួយការជាសំលេងដែលមាន microphone អាចឲ្យអ្នកឆ្លើយឆ្លងទូរស័ព្ទពីចំងាយ ក៏អាចលួចស្តាប់កិច្ចសន្ទនាសំខាន់ៗរបស់អ្នកបានផងដែរ ។ ១. ឧបករណ៍ឆ្លាតវៃ មានព័ត៌មានជាច្រើនអំពីការលួច ឬជ្រៀតចូលទៅក្នុងឧបករណ៍ទាំងអស់នោះ ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩…
Read More »
