រយៈពេលអាន៖ ២ នាទី | កម្រិតយល់ដឹង៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះ
ប៉ុន្មានអត្ថបទមកនេះ យើងបានផ្តោតលើការការពារទូរស័ព្ទពីហេគឃ័រ (Hacker) នៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ ប៉ុន្តែ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងនិយាយពីការគំរាមកំហែងនៅក្នុងពិភពពិត គឺ ចោរឆក់ និងការបាត់ទូរស័ព្ទដោយចៃដន្យ។ ស្រមៃមើលថា នៅពេលអ្នកកំពុងជិះកង់បី (Tuk-Tuk) ហើយឆែកមើលផែនទី ឬលេង Facebook ស្រាប់តែមានជនខិលខូចឆក់យកទូរស័ព្ទពីដៃអ្នក — តើអ្នកគួរធ្វើអ្វីមុនគេ?
ដើម្បីយល់ពីភាពបន្ទាន់នេះ យើងត្រូវដឹងជាមុនថា សព្វថ្ងៃចោរលែងចង់បានត្រឹមតែគ្រឿងបន្លាស់ទូរស័ព្ទទៀតហើយ។ កាលពីមុន ចោរឆក់ទូរស័ព្ទយកទៅលុបទិន្នន័យចោល (Format) ដើម្បីលក់យកលុយ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ គោលដៅធំបំផុតរបស់ពួកគេ គឺ “លុយក្នុងគណនីធនាគារ” និង “គណនីបណ្តាញសង្គម” របស់អ្នកវិញ។ ជាពិសេស ប្រសិនបើទូរស័ព្ទត្រូវបានគេឆក់នៅពេលដែលវាកំពុងបើកសោស្រាប់ (Unlocked) នោះគឺជាគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំបំផុត ព្រោះពួកគេអាចចូលទៅមើលសារ OTP ដែលធនាគារផ្ញើមក ដើម្បីប្តូរលេខសម្ងាត់កម្មវិធីធនាគារ (ដូចជា ABA, Acleda ឬ Bakong) រួចវេរលុយចេញអស់ពីគណនី។ លើសពីនេះ ពួកគេក៏អាចយកគណនី Telegram របស់អ្នក ទៅឆាតខ្ចីលុយមិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសារ ដោយបន្លំខ្លួនជាអ្នកផ្ទាល់ផងដែរ។
ប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើងមែន អ្នកមិនត្រូវស្លន់ស្លោរហូតដល់មិនដឹងធ្វើអ្វីនោះទេ ព្រោះនៅពេលនេះ “ពេលវេលាជាមាសប្រាក់”។ ច្បាប់ដ៏មានតម្លៃបំផុតគឺ “៣០ នាទីដំបូង” ដែលអ្នកត្រូវអនុវត្តជំហានទាំងបួនភ្លាមៗ។
- ដំបូង សូមខ្ចីទូរស័ព្ទមិត្តភក្តិ ឬអ្នកដំណើរតាមផ្លូវដែលនៅជិតនោះជាបន្ទាន់។
- បន្ទាប់មក សូមខលទៅធនាគារមុនគេ (ប្លុកគណនី) — ខលទៅលេខសេវាអតិថិជនរបស់ធនាគារ ប្រាប់គេថាអ្នកបាត់ទូរស័ព្ទ ហើយសុំឱ្យពួកគេ “បង្កក (Freeze) ឬបិទគណនីបណ្តោះអាសន្ន” ភ្លាម។
- ជំហានទីបី គឺខលទៅក្រុមហ៊ុនស៊ីមកាត (ប្លុកស៊ីម) ដូចជា Smart, Cellcard ឬ Metfone ដើម្បីសុំបិទលេខទូរស័ព្ទនោះចោលបណ្តោះអាសន្ន — ការធ្វើបែបនេះធានាថា ចោរមិនអាចទទួលសារលេខកូដ OTP ដើម្បីវេរលុយ ឬលួច Facebook របស់អ្នកបានទេ។
- ហើយជំហានចុងក្រោយ សូម Log out គណនី Telegram និង Facebook ពីចម្ងាយ ដោយប្រើទូរស័ព្ទ ឬកុំព្យូទ័រផ្សេងទៀតចូលគណនីរបស់អ្នក រួចបញ្ជាបិទ (Log out ឬ Terminate Session) គណនីដែលកំពុងបើកនៅលើទូរស័ព្ទដែលបាត់នោះ។
ប៉ុន្តែ ត្រូវចាំថា អ្នកនឹងរកលេខទូរស័ព្ទធនាគារមិនឃើញទេ នៅពេលអ្នកកំពុងភ័យស្លន់ស្លោ ហើយគ្មានទូរស័ព្ទក្នុងដៃ។ ដូច្នេះ ដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុតគឺការត្រៀមទុកជាមុន។ សូមយកក្រដាសតូចមួយ មកសរសេរលេខទូរស័ព្ទបន្ទាន់ (Hotline) របស់ធនាគារដែលអ្នកកំពុងប្រើ (ឧទាហរណ៍៖ ABA: 023 225 333 / 1800 20 20 20) ព្រមទាំងលេខសេវាអតិថិជនរបស់ប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទដែលអ្នកប្រើ (ឧទាហរណ៍៖ Cellcard: 012 812 812, Smart: 888 / 010 200 888)។ បន្ទាប់មក ទុកក្រដាសនេះនៅក្នុងកាបូបលុយ (Wallet) របស់អ្នកជានិច្ច ដើម្បីអាចយកមកខលទាក់ទងបានភ្លាមៗពេលមានអាសន្ន។
ឥឡូវនេះ សូមសួរខ្លួនឯងមើល៖ តើអ្នកចាំលេខទូរស័ព្ទសេវាអតិថិជនរបស់ធនាគារអ្នកដែរឬទេ? បើមិនទាន់ កុំភ្លេចកត់វាទុកក្នុងកាបូបលុយចាប់ពីពេលនេះតទៅ។
នៅក្នុង អត្ថបទទី ១០ យើងនឹងរៀនពីរបៀបកំណត់មុខងារ “ស្វែងរកទូរស័ព្ទរបស់ខ្ញុំ (Find My Device)” ដើម្បីតាមដានរកទីតាំងទូរស័ព្ទ ឬលុបទិន្នន័យចោលពីចម្ងាយដោយសុវត្ថិភាព។